Ενημέρωση 22/02/2025: Δυστυχώς, ήδη άρχισαν να επαληθεύονται οι προβλέψεις όσων αντιλήφθηκαν την υποβάθμιση της δημόσιας παιδείας μέσω των "Ωνάσειων Σχολείων": δείτε εδώ πού θα στεγαστούν οι μαθητές από τη νέα σχολική χρονιά στο 2ο ΓΕΛ Ξάνθης. Το σχολείο πάει στους μαθητές του Ωνάσειου, τα κοντέινερ για τους μαθητές "δεύτερης κατηγορίας". Μιλήστε μας ξανά για "Δράσεις Ενεργού Πολίτη" και "Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης". Τον ΣΒΑ 10 τον ισοπεδώσατε ήδη...
Αργοστόλι, 15 Φεβρουαρίου 2025
Το παρόν άρθρο γράφτηκε με αφορμή "λάθος" μου στην προηγούμενη ανάρτηση του μπλογκ μου, όπου αναλύω με επιχειρήματα και τεκμηρίωση γιατί δεν είναι και τόσο καλή ιδέα η ίδρυση "Ωνάσειων Σχολείων" σε υφιστάμενα σχολικά συγκροτήματα του Υπουργείου Παιδείας. Κατόπιν συζήτησης σε ομάδα εκπαιδευτικών στα ΜΚΔ, προέκυψε ότι με τη δημιουργία των Ωνάσειων, δεν θα σημειωθεί αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος: διαβάζοντας γραμμή γραμμή τις 36 σελίδες του σχετικού ΦΕΚ, έφτασα στην παρ. 7 Άρθρο 7 του Παραρτήματος Α' του Νόμου υπ'αριθ. 5174, ΦΕΚ 12Α'/30-01-2025, που ορίζει ότι οι μαθητές που έχουν ήδη ξεκινήσει το Γυμνάσιο ή το Λύκειο σε υφιστάμενο σχολείο το οποίο έχει επιλεγεί για "Ωνάσειο," θα ολοκληρώσουν τη βαθμίδα στο σχολείο τους και θα αποκτήσουν απολυτήριο Γυμνασίου ή Λυκείου με τον τίτλο του σχολείου ως είχε πριν τη μετατροπή του σε Ωνάσειο. Όντως, με τη στενή ερμηνεία του όρου "αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος", δεν υφίσταται κάτι τέτοιο και οφείλω να ζητήσω συγγνώμη για την παρερμηνεία εκ μέρους μου. Ωστόσο, η μελέτη του ΦΕΚ έφερε στην επιφάνεια άλλα στοιχεία, τα οποία θεωρώ πως οφείλω εξίσου να επισημάνω και να σχολιάσω... καθώς και να σταθώ στην πιο πάνω επισήμανση με πλαγιογραφή "στενή". Γιατί με ευρύτερη ματιά, τα πράγματα είναι αρκετά διαφορετικά.
Οι "Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ" (UN Sustainable Development Goals, SDGs)
Οι "Δράσεις Ενεργού Πολίτη"
![]() |
| Στην επίσημη σελίδα του προγράμματος, η πρώτη εικόνα που εμφανίζεται αφορά την κλιματική κρίση. |
Ο ιστότοπος έχει πλούσιο και πραγματικά αξιόλογο υλικό για εφαρμογή στην εκπαιδευτική διαδικασία: στην υποσελίδα "Δράσεις Ενίσχυσης Ενεργού Πολιτειότητας" παρουσιάζονται διάφορα σενάρια διδασκαλίας που αξίζει πραγματικά να υλοποιηθούν στις τάξεις των παιδιών μας, ενώ σε κάθε σενάριο δίνεται η σύνδεση με τους επιμέρους ΣΒΑ που εμπλέκονται σε αυτό. Ενδεικτικά, η Δράση "Μαλλιά, ένα αλλιώτικο και ξεχωριστό δώρο!" είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για μαθητές Δ'-ΣΤ' Δημοτικού να αναπτύξουν ενσυναίσθηση και να εκτιμήσουν την ύψιστη αξία της υγείας μέσω των ενεργειών και δραστηριοτήτων που προτείνονται.
Στην υποσελίδα "Θεσμικό Πλαίσιο" μπορούμε να βρούμε όλα τα ΦΕΚ και τις εγκυκλίους που διέπουν το Πρόγραμμα, με ημερομηνίες έκδοσης από Νοέμβριο 2024 έως και Ιανουάριο 2025. Χρονικά, θα μπορούσαμε να πούμε πως οι ημερομηνίες είναι σχεδόν ακριβώς παράλληλες με τις ημερομηνίες έκδοσης των αντίστοιχων εγγράφων για την ίδρυση Ωνάσειων Σχολείων...
ΣΒΑ και Ωνάσεια Σχολεία
Θα δούμε όμως, στη συνέχεια, ότι στον προγραμματισμό των Ωνάσειων Σχολείων δεν λήφθηκαν υπόψη οι ΣΒΑ του προγράμματος "Δράσεις Ενεργού Πολίτη". Αν και θα μπορούσα εύκολα να καταδείξω πώς τα Ωνάσεια Σχολεία με την τρέχουσα νομοθεσία τους έρχονται σε αντίθεση με περισσότερους ΣΒΑ, χάριν συντομίας θα εστιάσω στους Στόχους 10, 11 και 13, κάνοντας καταρχάς "αντιγραφή-επικόλληση" των ορισμών από τον ιστότοπο του προγράμματος. Οι επισημάνσεις με έντονα γράμματα είναι δικές μου.
ΣΒΑ 10: Λιγότερες ανισότητες
"Προωθούν ενεργά τις ισότιμες ευκαιρίες, συμμετέχοντας σε πρωτοβουλίες που αντιμετωπίζουν και μειώνουν τις ανισότητες στην εκπαίδευση, την απασχόληση και τις κοινωνικές υπηρεσίες."
ΣΒΑ 11: Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες
"Συμμετέχουν σε δράσεις που προάγουν τον βιώσιμο πολεοδομικό σχεδιασμό, συνεισφέροντας με ιδέες για τη βελτίωση των δημόσιων χώρων, τη μείωση των αποβλήτων και την αναβάθμιση των συγκοινωνιών στις κοινότητές τους."
ΣΒΑ 13: Δράση για το κλίμα
"Προωθούν ενεργά και συμμετέχουν σε προσπάθειες περιορισμού της κλιματικής αλλαγής, υποστηρίζοντας πρωτοβουλίες που μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, προάγουν την ανανεώσιμη ενέργεια και ενθαρρύνουν βιώσιμες πρακτικές στις κοινότητές τους."
Αποδελτίωση του ΦΕΚ 12Α'/30-01-2025
Στη συνέχεια, επιλέγοντας καίρια σημεία του Νόμου 5174 ΦΕΚ 12Α'/30-01-2025 θα δείξω ότι κάπου η κυβέρνηση και το Ίδρυμα Ωνάση, φάσκουν και αντιφάσκουν.
Θα κάνω μια παραδοχή, την οποία δεν θεωρώ καθόλου παρακινδυνευμένη, όμως ας με διορθώσει το Ίδρυμα Ωνάση αν τυχόν συμβαίνει κάτι τέτοιο... η παραδοχή είναι η εξής:
Η φιλοσοφία οργάνωσης και λειτουργίας των Ωνάσειων Σχολείων βρίσκεται σε πλήρη συμφωνία με τις "Δράσεις Ενεργού Πολίτη" του ΥΠΑΙΘΑ, και κατ'επέκταση, με τους 17 ΣΒΑ.
Η σιγουριά με την οποία κάνω την ως άνω παραδοχή, πηγάζει αφενός από το γεγονός πως τα Ωνάσεια Σχολεία θα ακολουθούν το πρόγραμμα σπουδών του ΥΠΑΙΘΑ, αφετέρου από το ότι η σύγχρονη δομή των Σχολείων, η οποία τονίζεται επανειλημμένως στο Νόμο 5174, δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνει την έμφαση σε προγράμματα που προωθούν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ευημερία των μαθητών, των κοινοτήτων και του πλανήτη γενικότερα.
Ξεκινώ με μια κραυγαλέα ανισότητα, στη συνέχεια περνάμε σε μια βλαπτική για το περιβάλλον συγκοινωνιακή ρύθμιση, για να καταλήξω στο... φάσκουν και αντιφάσκουν. Ας τα πάρουμε όμως με τη σειρά:
Μέγιστος αριθμός μαθητών ανά τμήμα: 25 για τα Ωνάσεια, 29 και 30 για τα απλά δημόσια σχολεία!
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α', Άρθρο 2, Μέρος Β, Παράγραφος 1, Εδάφιο ιγ) (σελ. 295 ΦΕΚ)
![]() |
| Ορίζεται ρητά ότι ο μέγιστος αριθμός μαθητών ανά τμήμα είναι 25, και μάλιστα σε περίπτωση ισοβαθμίας γίνεται... κλήρωση! |
| Καμία μείωση στις ανισότητες στην εκπαίδευση δεν επιφέρουν τα Ωνάσεια Σχολεία, με την τρέχουσα νομοθεσία. Αντιθέτως, οξύνουν τις ανισότητες. |





















